Taksa 15% mbi pronën e banesën, ja 12 formulat e llogaritjes dhe pagesat

Ekonomi Kryesore Lajme

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, njofton tatimpaguesit se në Fletoren Zyrtare nr.125, u publikua udhëzim i përbashkët nr. 29, datë 30.7.2018 “Për tatimin e kalimit të së drejtës së pronësisë së pasurisë së paluajtshme”, i cili shfuqizoi udhëzimin nr. 9, datë 26.2.2008, “Për tatimin e kalimit të së drejtës së pasurisë së paluajtshme”, i ndryshuar.

Ky udhëzim vjen më i plotë në trajtimin dhe përfshin pothuajse të gjitha rastet hipotike të transakasioneve të kalimit të pronësisë, duke ilustruar me shkembuj konkretë mënyrën e përllogaritjes së taksës së kalimit të pronësisë dhe tatimit të kalimit të së drejtës së pronësisë që llogaritet si tatim mbi fitimet kapitale.

Risitë që sjell ky udhëzim kanë të bëjë kryesisht me disa saktësime, të cilat janë:

– Investitorët në biznesin e ndërtimeve, të cilët janë regjistruar në organet tatimore si persona juridikë, (shoqëri tregtare) me objekt ndërtimin dhe shitjen e pasurive të paluajtshme, nuk janë subjekt i “tatimit” mbi të ardhurat personale nga kalimi i së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme. Ata janë subjekt pagues vetëm të “taksës” vendore mbi kalimin e së drejtës së pronësisë për pasuritë e paluajtshme;

– Investitorët në biznesin e ndërtimeve, të cilët janë regjistruar në organet tatimore si subjekte me status “person fizik tregtar”, janë subjekt i “tatimit” mbi të ardhurat personale nga kalimi i së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme. Ata janë gjithashtu subjekt pagues të “taksës vendore” mbi kalimin e së drejtës së pronësisë për pasuritë e paluajtshme;

– Një trajtim më i plotë dhe gjithpërfshirës në lidhje me transaksionet e pasurive të paluajtshme të fituar me trashëgimi, dhe vendime gjyqësore si dhe për ato prona të cilat i janë nështruar procesve të rivlerësimit, duke garantuar një trajtim të drejtë përsa i përket përllogaritjes së tatimit të kalimit të drejtës së pronësisë.

Përsa i përket vlerës në shitje të pasurisë së paluajtshme, ajo përcaktohet në kontratën noteriale të shitjes, e cila është nënshkruar nga palët (shitësi dhe blerësi).

Sjellim në vëmendje se: kur pronësia e pasurisë së paluajtshme kalohet për herë të dytë e në vazhdim, për efekt të llogaritjes së fitimit kapital të realizuar do të merret diferenca midis vlerës së shitjes së fundit dhe vlerës së blerjes e përcaktuar në kontratën paraardhëse të kësaj pasurie.

Pra, në momentin e transaksionit të shitblerjes së një pasurie të paluajtshme aplikohen:

– Taksa mbi kalimin e të drejtës së pronësisë së paluajtshme
– Tatimi mbi të ardhurat personale nga kalimi i të drejtës së pronësisë së paluajtshme

Agjenti i taksës dhe i tatimit mbi të drejtën e kalimit të pronësisë është zyra e regjistrimit të pasurive të paluajtshme, e cila kalon të ardhurat e mbledhura në favor të pushtetit vendor dhe administratës tatimore brenda afateve të përcaktuara në ligj.

Gjurma.al po boton nje pjese te 12 formula te pageses se takses per kalimin e pronesise, llogaritja e pageses per shtepine e blere, e dhuruar, apo te trasheguar, si dhe per token bujqesore.

UDHËZIM I PËRBASHKËT

Nr. 29, datë 30.7.2018 PËR TATIMIN E KALIMIT TË SË DREJTËS SË PRONËSISË SË PASURISË SË PALUAJTSHME Në mbështetje të nenit 102, pika 4, të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë dhe në zbatim, të nenit 11, të ligjit nr. 8438, datë 28.12.1998 “Për tatimin mbi të ardhurat”, të ndryshuar, ministri i Financave dhe ministri i Drejtësisë,

UDHËZOJNË:

  1. Kalimi i së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme, tokë (truall apo tokë bujqësore) dhe ndërtesë, tatohet 15 për qind të fitimit kapital të realizuara. Individi që kalon të drejtën e pronësisë mbi pasurinë e paluajtshme, paguan tatimin para kryerjes së regjistrimit të aktit të kalimit të pasurisë, në përputhje me aktet dhe procedurat ligjore në fuqi. Pasuria e paluajtshme e kaluar, nuk regjistrohet pa provuar pagimin e këtij detyrimi pranë zyrave vendore të regjistrimit të pasurive të paluajtshme.
  2. Me kalim të së drejtës së pronësisë, kuptohet akti i shitjes, dhurimit apo heqjes dorë nga asuria e paluajtshme. Me termin “fitim kapital i realizuar”, kuptohet diferenca pozitive ndërmjet vlerës në shitje dhe vlerës në blerje të pasurisë së paluajtshme tokë dhe/ose ndërtesë.
  3. Investitorët në biznesin e ndërtimeve, të cilët janë regjistruar në organet tatimore si persona juridikë, (shoqëri tregtare) me objekt ndërtimin dhe shitjen e pasurive të paluajtshme, nuk janë subjekt i “tatimit” mbi të ardhurat personale nga kalimi i së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme. Ata janë subjekt pagues të “taksës” vendore mbi kalimin e së drejtës së pronësisë për pasuritë e paluajtshme, sipas parashikimeve në nenin 28, të ligjit nr. 9632, datë 30.10.2006 “Për sistemin e taksave vendore”, i ndryshuar.
  4. Investitorët në biznesin e ndërtimeve, të cilët janë regjistruar në organet tatimore si subjekte me status “person fizik tregtar”, janë subjekt i “tatimit” mbi të ardhurat personale nga kalimi i së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme. Ata janë gjithashtu subjekt pagues të “taksës vendore” mbi kalimin e së drejtës së pronësisë për pasuritë e paluajtshme, sipas parashikimeve në nenin 28 të ligjit nr. 9632, datë 30.10.2006 “Për sistemin e taksave vendore”, i ndryshuar.
  5. Vlera në shitje e pasurisë së paluajtshme, përcaktohet në kontratën noteriale të shitjes, e cila është nënshkruar nga palët (shitësi dhe blerësi). Kontrata duhet të shprehë sipërfaqen në metër katror të pasurisë objekt të kontratës, çmimin për metër katror dhe vlerën e saj.

Kontrata duhet të jetë e shoqëruar me hartën, planimetrinë dhe dokumentet e tjera, që shërbejnë për regjistrimin e pasurisë së paluajtshme.

5.1 Në rastet kur pronësia e pasurisë së paluajtshme kalohet për herë të dytë e në vazhdim, për efekt të llogaritjes së fitimit kapital të realizuar do të merret diferenca midis vlerës së shitjes së fundit dhe vlerës së blerjes e përcaktuar në kontratën paraardhëse të kësaj pasurie.

5.2 Shlyerja e vlerës së pasurisë objekt të kontratës së shitjes, vërtetohet nga dokumentacioni i përcjellë në ZVRPP, nëpërmjet njërës nga format e mëposhtme:

– Mandatarkëtimi të bankës për kalimin e shumës monetare nga blerësi në llogarinë e noterit;

– Mandatarkëtimi të bankës për kalimin e shumës monetare nga blerësi në llogarinë bankare të shitësit;

– Kontrata e sipërmarrjes/porosisë midis blerësit dhe shitësit (personit fizik/juridik) e shoqëruar me mandatarkëtimet përkatëse të porositësit në favor të sipërmarrësit.

Shembull nr. 1:

Shoqëria e ndërtimit “Helena” sh.p.k., i ka shitur individit AA një apartament me vlerën 5 000 000 lekë. Individi AA ia shet këtë apartament individit BB në vitin 2015, me kontratën e shitblerjes datë 9.1.2015 me vlerën 6 000 000 lekë.

Individi AA do të tatohet me 15% të diferencës midis vlerës së shitjes 6 000 000 lekë dhe vlerës së blerjes 5 000 000 lekë.

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA  është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (6 000 000 – 5.000.000) x 15 % = 150 000 lekë

Shënim. Vlera në shitje e pasqyruar në kontratën e shitjes, do të kontrollohet me vlerën sipas çmimeve të tregut të lirë të përcaktuar në aktet përkatëse nënligjore.

  1. Përcaktimi i vlerës në shitje bazohet në kontratën noteriale të shitjes së pasurisë. Në rastet kur vlera sipas çmimit të shitjes për metër katror (m2) i përcaktuar në kontratë është më i ulët se vlera sipas çmimeve referuese të përcaktuara në udhëzimin e Kryeministrit nr. 3, datë 28.12.2016, për efekt të llogaritjes së tatimit zbatohen çmimet referuese.

Në rast të daljes së akteve të reja nënligjore në lidhje me vlerat referuese të çmimeve të pasurive të paluajtshme, vlera e pasurisë do të llogaritet sipas përcaktimeve të akteve të reja nënligjore (vendim i Këshillit të Ministrave apo udhëzim), që miratojnë çmimet e reja referuese.

6.1 Në rastet e shitjes së ndërtesave që nuk janë apartamente banimi, çmimi minimal i shitjes për metër katror sipërfaqe ndërtimi, përcaktohet për sa më poshtë:

  1. a) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi për veprimtari tregtimi dhe shërbimi është 1.5 (një e gjysmë) herë më i lartë se çmimi i sipërfaqeve të banimit sipas qyteteve. Në këtë kategori do të përfshihen edhe ndërtesa tregtare, ku njëkohësisht realizohen edhe procese të përziera prodhim, tregtim ose/edhe shërbime me pakicë. Në zonat që përfshihen në Bashkinë Tiranë, ky koeficient është 2 (dy) herë më i lartë.
  2. b) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi për parkim të mbuluar dhe bodrume është 70 (shtatëdhjetë) për qind e çmimit të sipërfaqeve të apartamenteve të banimit sipas qyteteve.
  3. c) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi për parkim i hapur është 30 (tridhjetë) për qind e çmimit të sipërfaqeve të apartamenteve të banimit sipas qyteteve.

ç) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi të destinuara për veprimtari industriale, si: prodhim, përpunim ose magazinim të mallrave industrial, duke përfshirë fabrikat, depot, magazinat dhe objektet e tjera të ngjashme, është 50 (pesëdhjetë) për qind e çmimit të sipërfaqeve të banesave të zonës përkatëse sipas qyteteve.

  1. d) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi që përdoren për bujqësi dhe blegtori, apo veprimtari mbështetëse, si grumbullim, magazinim dhe ruajtje të produkteve bujqësore dhe blegtorale, është 30 (tridhjetë) për qind e çmimit të sipërfaqeve të banesave të zonës përkatëse, me përjashtim të përpunimit ushqimor.
  2. dh) Çmimi për metër katror sipërfaqe ndërtimi të destinuara për banim në njësitë administrative jashtë qytetit përkatës, të cilat iu bashkuan njësive të qeverisjes vendore pas hyrjes në fuqi të ligjit nr. 115/2014, reduktohet në 35 (tridhjetë e pesë) për qind, krahasuar me çmimin e zonës më të afërt, përjashtuar zonat rezidenciale. Në zonat që përfshihen në Bashkinë Tiranë, ky reduktim është 30 (tridhjetë) për qind krahasuar me çmimin e zonës më të afërt.
  3. e) Për ndërtesat e privatizuara me ligjin nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e banesave shtetërore”, i ndryshuar, çmimi për metër katror është 70 (shtatëdhjetë) për qind e çmimit sipas zonave të tabelës, vetëm në rastin e shitjes së parë. Nëse vlera e llogaritur sa 70% e çmimeve të referencës sipas zonave të tabelës është përdorur njëherë, qoftë dhe në rivlerësimin e pasurisë, në vijim nuk do përdoret më si çmim reference.

Shembull nr. 2:

Individi AA në qytetin e Durrësit ka në pronësi të tij një apartament me sipërfaqe 70 m2 të blerë me kontratë shitblerje në vitin 2002 me vlerë 2 900 000 lekë. Individi AA në vitin 2013 ka bërë rivlerësimin e pasurisë në sportelet e zyrës vendore të regjistrimit të pasurive të paluajtshme (ZVRPP), në shumën 5.180.000 lekë. Në vitin 2014 individi AA ia shet apartamentin e tij individit BB në vlerën 4 000 000 lekë me kontratën e shitblerjes të datës 27.8.2014.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA: Për të përcaktuar vlerën në shitje, kontrollojmë vlerën e pasurisë në shitje me çmimet e referencës. Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të tregut të lirë (viti 2014) është: 70 m2 x 74 000 lekë/m2 = 5 180 000 lekë

Duke qenë se vlera sipas udhëzimit “Për miratimin e kostos mesatare të ndërtimit të banesave nga Enti Kombëtar i Banesave për vitin 2014” është me e madhe se ajo në kontratën e shitjes, si vlerë në shitje për llogaritjen e tatimit merret vlera më e madhe. Vlera në blerje është vlera sipas  rivlerësimit të pasurisë: 5 180 000 lekë.

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është: (Vlera në shitje – Vlerën në blerje) x 15 % (5 180 000 – 5 180 000) x 15 % = 0 lekë

Individi BB këtë apartament ia shet blerësit CC me kontratën e shitblerjes datë 13.1.2015 në shumën 5 180 000 lekë. Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi BB: Për të përcaktuar vlerën në shitje, kontrollojmë vlerën e pasurisë në shitje me çmimet e referencës.

Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të tregut të lirë (viti 2014) është: 70 m2 x 74 000 lekë/m2= 5 180 000 lekë

Duke qenë se vlera sipas tregut të lirë është e barabartë me atë në kontratën e shitjes, për llogaritjen e tatimit merret vlera në kontratën e shitjes (5 180 000 lekë). Vlera në blerje është vlera sipas kontratës paraardhëse, pra 4 000 000 lekë (vlera me të cilën e ka blerë apartamentin individi BB).

Tatimi që duhet të paguajë shitësi BB është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 % (5 180 000 – 4 000 000) x 15 % = 177 000 lekë

Shembull nr. 3:

Një individ AA, në qytetin e Vlorës, në datën 15.1.2015 i shet blerësit BB apartamentin me sipërfaqe 60 m2 , me vlerë 3 000 000 lekë, vlerë e cila është pasqyruar në kontratën e shitjes.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA: Për të përcaktuar vlerën e pasurisë në shitje, kontrollojmë vlerën e pasurisë në shitje me çmimet e referencës që kanë qenë në fuqi në atë vit sipas udhëzimit “Për miratimin e kostos mesatare të ndërtimit të banesave nga Enti Kombëtar i Banesave për vitin 2015”.

Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të tregut të lirë është: 60 m2 x 61.655 lekë/ m2 = 3.699.300 lekë

Duke qenë se vlera në shitje sipas referencës është më e madhe se ajo në kontratën e shitjes, atëherë për llogaritjen e tatimit do të marrim si vlerë në shitje, vlerën e përllogaritur sipas referencës pra, vlerën 3 699 300 lekë (vlera në shitje).

Shitësi AA e ka blerë apartamentin e tij para dy vjetësh me vlerën 2 100 000 lekë (vlera në blerje). Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është:  (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (3 699 300 – 2 100 000 ) x 15 % = 235.395 lekë.

Shembull nr. 4:

Një individ AA, në qytetin e Librazhdit, me kontratë shitje në datën 15.01.2015 i shet blerësit BB një dyqan (njësi tregtimi) me sipërfaqe 60 m2, me vlerë 3 000 000 lekë, vlerë e cila është pasqyruar në kontratën e shitjes.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA: Për të përcaktuar vlerën e pasurisë në shitje, kontrollojmë vlerën e pasurisë në shitje me çmimet e referencës. Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të referencës është: 60 m2 x 44.020 lekë/ m2 x 1.5 = 3 961 800 lekë.

Duke qenë se vlera në shitje sipas referencës është më e madhe se ajo në kontratën e shitjes, atëherë për llogaritjen e tatimit do të marrim si vlerë në shitje, vlerën e përllogaritur sipas referencës, pra vlerën 3 961 800 lekë (vlera në shitje).

Shitësi AA e ka blerë dyqanin (njësinë e tregtimit) nga Agjencia Kombëtare e Privatizimit (AKP) me kontratë shitblerje në datën 5.11.1992, me vlerë 250 000 lekë (vlera në blerje).

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është:  (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (3 961 800 – 250 000 l) x 15 % = 556 770 lekë.

Shembull nr. 5:

Një individ AA në Njësinë Administrative Poshnjë, Bashkia Ura Vajgurore, në qarkun e Beratit, në datën 19.1.2015 i shet blerësit BB shtëpinë e tij me sipërfaqe 74 m2  me çmimin 2 500 000 lekë, të pasqyruar në kontratën e shitjes.

Në bazë të çmimeve të referencës, çmimi për 1 m2 për këtë shtëpi është: 42 190 lekë x 65 % = 27.423 lekë

Kurse vlera sipas çmimeve të referencës është: 74 m2 x 27.423 lekë/ m2 = 2 029302 lekë

Duke qenë se vlera në shitje sipas kontratës është më e madhe se ajo e referencës, atëherë për llogaritjen e tatimit do të marrim si vlerë në shitje vlerën sipas kontratës së shitjes, pra 2 500 000 lekë (vlera në shitje).

Shitësi AA e ka blerë shtëpinë nga një bashkëfshatar i tij para tri vitesh, me vlerën 1.500.000 lekë (vlera në blerje).

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (2 500 000 – 1 500 000 ) x 15 % = 150 000 lekë

  1. Përcaktimi i vlerës në blerje, bazohet në kontratën paraardhëse të blerjes. Në rast se kontrata paraardhëse e blerjes është kryer në monedhë të huaj (si euro, dollarë etj.), kryhet konvertimi në lek me kursin e këmbimit të ditës në të cilën është kryer kjo blerje.
  2. Për ndërtesat e ndërtuara dhe të regjistruara në zyrat e regjistrimit të pasurive të paluajtshme, të cilat nuk kanë vlerë në blerje, ose vlera e blerjes është e shprehur në monedha të tilla, si franga ari, apo napolona floriri, si dhe për ndërtesat e privatizuara me ligjin nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e banesave shtetërore”, i ndryshuar, për efekt të përcaktimit të tatimit mbi kalimin e së drejtës së pronësisë, si vlerë në blerje (vlera e zbritshme) do të merret kosto e shfrytëzimit për metër katrorë e përcaktuar nga akti nënligjor në fuqi për Entin Kombëtar të Banesave, në vitin e regjistrimit të pasurisë së paluajtshme.

Shembull nr. 6:

Individi AA, banues në Gjirokastër, ka në pronësi një apartament me sipërfaqe 120 m2  të përfituar me ligjin nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e banesave shtetërore”, i ndryshuar, dhe të regjistruar në ZVRPP në vitin 1999.

Në vitin 2015 individi AA ia shet apartamentin individit BB me vlerën 4 300 000 lekë.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA: Kontrollojmë vlerën e pasurisë së paluajtshme në shitje me çmimet e referencës. Vlera në shitje e apartamentit që do të shesë individi AA, sipas çmimeve të referencës (viti 2015) është: 120 m2 x 49 580 lekë/ m2 x 70 % = 4 164 720 lekë

Duke qenë se vlera në shitje sipas kontratës është më e madhe se ajo e referencës, atëherë për llogaritjen e tatimit do të marrim si vlerë në shitje, vlerën sipas kontratës së shitjes, pra 4 300 000 lekë (Vlera në shitje).

Si vlerë në zbritje do të marrim vlerën sipas kostos së shfrytëzimit, përcaktuar nga EKB-ja për vitin në të cilin individi AA e ka regjistruar apartamentin në pronësinë e tij (viti 1999): 120 m2 x 35.724 lekë/ m2= 4 286 880 lekë

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 %(4 300 000 – 4 286 880) x 15 % = 1 968 lekë

  1. Në rastin e shitjes së një ndërtese të përfituar nga shkëmbimi i truallit, në bazë të një kontrate shkëmbimi, si vlerë në blerje do të konsiderohet vlera e pjesës së truallit që i takon sipërfaqes së ndërtesës që shitet. Vlera e truallit për metër katror të dhënë në këmbim të përfitimit të sipërfaqes së banimit/tregtisë/ shërbimit llogaritet sipas çmimeve për m2 sipërfaqe trualli të dhëna në VKM nr. 514, datë 30.7.2014 “Për miratimin e vlerës së pronës për secilin qark në Republikën e Shqipërisë”, të VKM-së nr. 89, datë 3.2.2016 “Për miratimin e hartës së vlerës së tokës në Republikën e Shqipërisë”, apo të akteve vijuese nënligjore, të cilat japin informacion mbi çmimet e truallit për metër katror .

Në rastin e kontratave të tilla të shkëmbimit, si moment për përcaktimin e çmimit të truallit për metër katror, do të merret data e regjistrimit në ZVRPP të kontratës së shkëmbimit ndërmjet investitorit dhe pronarit të truallit.

Shembull nr. 7:

Pronari i truallit AA, me banim në Korçë, i cili ka përfituar disa apartamente në shkëmbim të truallit me shoqërinë e ndërtimit “Ndërtimi” sh.p.k., kërkon t’i shesë individit BB një apartament me sipërfaqe 72 m2

me çmimin 3 384 000 lekë, shitje të cilën e realizon me kontratë shitje të datës 12.1.2015.

Pronari i truallit i ka përfituar apartamentet nga shoqëria ndërtuese me kontratë shkëmbimi të datës 5.7.2007 dhe të regjistruar në ZVRPP në datën 20.9.2008. Llogaritja e tatimit mbi kalimin e të drejtës së pronësisë:

Vlera e apartamentit sipas çmimeve të referencës është: 72 m2 x 47 000 lekë/m2 = 3 384 000 lekë Duke qenë se vlera me çmimet e referencës është e barabartë me vlerën e apartamentit të pasqyruar në kontratën e shitjes, atëherë si vlerë  në shitje do të marrim vlerën në kontratën e shitjes, pra vlerën 3 384 000 lekë (vlera në shitje)

Si vlerë në blerje do të llogarisim vlerën sipas çmimit të pjesës së truallit që i takon apartamentit prej 72 m2 që shet individi AA.

Supozojmë se sipërfaqja e truallit që ai i ka dhënë shoqërisë së ndërtimit “Ndërtimi” sh.p.k. ka qenë 720 m2 . Këtë sipërfaqe trualli e ka shkëmbyer me 4 apartamente, secili nga 72 m2 .

Pra, sipërfaqja e ndërtimit që ka përfituar nga këmbimi truall-ndërtesë është 288 m2 .

Supozojmë se vlera e truallit në datën 20.9.2008, kur është bërë regjistrimi në ZVRPP i kontratës së këmbimit, ka qenë 10 000 lekë m2 . Pra, vlera totale e truallit ka qenë 720 m2  x 10.000 lekë/m2= 7 200 000 lekë. Kjo vlerë trualli është këmbyer me: 72 m2  x 4 apartamente = 288 m2 sipërfaqe ndërtimi.

Pra, për rrjedhojë vlera e 1 m2  sipërfaqe ndërtimi të përfituar është: 7 200 000 lekë : 288 m2 = 25 000 lekë m2

Meqenëse individi AA shet vetëm 72 m2 , vlera që do i llogaritet si çmim blerje për këtë apartament do të jetë: 25 000 lekë/ m2 x 72 m2 = 1 800 000 lekë

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 % (3 384 000 – 1 800 000 ) x 15 % = 237 600 lekë

  1. Në rastin e kalimit të së drejtës së pronësisë mbi tokën (truall apo tokë bujqësore), detyrimi tatimor do të llogaritet duke shumëzuar tarifën e tatimit me diferencën e vlerës në shitje me vlerën në blerje të tokës. Kontrata duhet të shprehë sipërfaqen në metër katror të pasurisë objekt të kontratës, çmimin për metër katror dhe vlerën e saj. Si vlerë në shitje do të merret vlera e përcaktuar në kontratën e shitjes, ndërsa si vlerë në blerje do të merret vlera e përcaktuar në kontratën paraardhëse të regjistruar në ZRPP, nëse ka të tillë.

Nëse çmimi për metër katror sipërfaqe sipas kontratës së shitjes të tokës, është më i vogël se çmimi për metër katror sipërfaqe, të përcaktuar në hartën e vlerave të aktit ligjor/nënligjor në fuqi në datën e lidhjes së kontratës, për efekt të llogaritjes së tatimit do të merren në konsideratë çmimet sipas hartës së vlerave në fuqi.

Nëse nuk ka një kontratë shitblerje paraardhëse të kësaj pasurie, si vlerë në blerje do të merret  vlera e llogaritur duke përdorur indeksimin e çmimit të tokës sipas hartës së vlerave, me inflacionin mesatar vjetor të llogaritur për vitin në të cilin është fituar pronësia (shtojca nr. 1, bashkëngjitur këtij udhëzimi të përbashkët).

Shembull nr. 8:

Banori AA i Bashkisë Divjakë ka përfituar 10 000 m2  tokë bujqësore me ligjin nr. 7501, datë 19.7.1991 “Për tokën”, i ndryshuar, me AMTPnë e lëshuar në vitin 1994 (data në AMTP është 2.5.1994).

Në kohën e marrjes së tokës, individi AA nuk ka paguar asnjë vlerë në blerje, pasi e ka marrë tokën pa pagesë në bazë të ligjit nr. 7501, datë 19.7.1991. Në vitin 2015, ky person ia shet tokën blerësit BB me kontratën e shitblerjes datë 10.1.2015, me vlerën 7 270 000 lekë.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA:

Çmimi i shitjes së tokës, sipas hartës së vlerave, është 727 lekë/m2 . Kjo vlerë trualli është: 10 000 m2 x 727 lekë/m2 = 7 270 000 lekë Pra, është e barabartë me çmimin në kontratën e shitjes.

Atëherë, si vlerë në shitje do të marrim çmimin e kontratës 7 270 000 lekë. Për të llogaritur çmimin minimal të blerjes së tokës, çmimi i shitjes për 727 lekë/ m2, pjesëtohet me indeksin e inflacionit sipas vitit përkatës në shtojcën nr. 1 bashkëngjitur.

Konkretisht: Për vitin 1994 indeksi është 3.074. Atëherë, vlera në blerje e pasurisë prej 10 000 m2  është: (10 000 m2 x 727.00 lekë/ m2 ) : 3.074 = 2,364,996.00 lekë

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 % (7,270,000 – 2,364,996) x 15 % = 735,750.60 lekë

  1. Në rast të shitjes njëkohësisht të tokës truall dhe ndërtesës njollë brenda këtij trualli, detyrimi tatimor llogaritet në bazë të shumës së detyrimit tatimor të shitjes së ndërtesës dhe detyrimit tatimor të shitjes së tokës truall rreth ndërtesës.

Shembull nr. 9:

Një individ AA, banues në fshatin Drithas të rrethit Korçë, ka në pronësi të tij një ndërtesë 2-katëshe, e cila është ngritur mbi një sipërfaqe toke prej 100 m2 , si dhe një sipërfaqe trualli të lirë 300 m2 , përreth kësaj ndërtese, të përfituar në vitin 2007 me vendim të Komisionit të Kthimit të Pronave. Prona është regjistruar në ZVRPP Korçë në datën 25.11.2004.

Këtë pronë, individi AA ja shet blerësit BB me vlerën 7 500 000 lekë, me kontratën e shitjes datë 13.1.2015.

Llogaritja e tatimit do të bëhet sipas formulës: Detyrimi tatimor = detyrimi tatimor të llogaritur për ndërtesën 200 m2  (100 m2  x 2 kate sipërfaqe ndërtimi) + detyrimi tatimor i llogaritur për truallin sipërfaqe e lirë prej 300 m2.

  1. Llogaritja e detyrimit tatimor për ndërtesën: Duke qenë se në kontratën e shitjes vlera është përcaktuar për të gjithë pasurinë (truall +ndërtesë), për të përcaktuar vlerën e ndërtesës, nga vlera e përgjithshme e përcaktuar në kontratë zbresim vlerën e truallit me çmimin e referencës (400 m2 truall x 246 lekë/ m2 = 98 400 lekë), pra vlera e ndërtesës sipas kontratës së shitjes është: 7.500.000 – 98 400 = 7 401 600 lekë

Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të referencës për vitin 2014 është: 200 m2 x 52 000 x 70 % = 7 280 000 lekë

Duke qenë se vlera e ndërtesës sipas çmimeve të referencës është me e vogël se ajo në kontratën e shitjes, si vlerë në shitje merret ajo e kontratës së shitjes, pra vlera 7 401 600 lekë. Si vlerë në blerje, duke qenë se pasuria e paluajtshme nuk ka vlerë paraardhëse, do të merret vlera sipas kostos së shfrytëzimit të vitit të regjistrimit të pronësisë mbi këtë pasuri të paluajtshme (kosto e vitit 2004): 200 m2 x 28 421 lekë = 5 684 200 lekë

Detyrimi tatimor që duhet të paguajë për ndërtesën shitësi AA, është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 % (7 401 600 – 5 684 200) x 15 % = 257 610 lekë

  1. Llogaritja e detyrimit tatimor për truallin: Vlera në shitje e truallit rreth ndërtesës sipas hartës së vlerave është: 300 m2 x 246 lekë/m2 = 73 800 lekë

Vlera në blerje e truallit

Duke qenë se trualli është përfituar sipas VKKP-së në vitin 2007, vlera në blerje është: 300 m2 x 246 lekë/m2 : 1.284 (indeksi i vitit 2007) = 57 477 lekë

Detyrimi tatimor që duhet të paguajë për truallin shitësi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 % (73 800 – 57 477) x 15 % = 2 448 lekë

Detyrimi tatimor gjithsej është: (detyrimi tatimor për ndërtesën + detyrimi tatimor për truallin) 257 610 lekë + 2 448 lekë = 260.058 lekë

Shembull nr. 10:

Shitësi AA, me banim në qytetin e Lezhës, ka në pronësi të tij një ndërtesës me sipërfaqe 105 m2, brenda të njëjtës sipërfaqe trualli (105 m2 ), të cilën ia shet blerësit BB me kontratën e shitjes së datës 25.1.2015, me vlerën 8 000 000 lekë. Ai paraqitet në sportel, për të aplikuar për kalimin e të drejtës së pronësisë më datën 6.2.2015.

Pasurinë e tij që kërkon të shesë, shitësi e  ka blerë në vitin 2003 me vlerën 3 500 000 lekë.  Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë shitësi AA: Detyrimi tatimor që duhet të paguajë shitësi, llogaritet vetëm për ndërtesën, pasi pasuria e paluajtshme që ai do të shesë nuk ka sipërfaqe të lirë trualli rreth ndërtesës (sipërfaqe truallit është e barabartë me atë të ndërtesës).

Duke qenë se në kontratën e shitjes vlera 8 000 000 lekë i përket ndërtesës dhe truallit nën ndërtesë, për të vazhduar me llogaritjen e tatimit për ndërtesën, duhet të zbresim vlerën e truallit.

Vlera e truallit sipas hartës së vlerave është: 105 m2 x 10 200 lekë/ m2 = 1 071 000 lekë

Vlera e ndërtesës në kontratën e shitjes i takon të jetë: 8 000 000 lekë – 1 071 000 lekë = 6 929 000 lekë

Vlera në shitje sipas çmimeve të referencës është: 105 m2 x 56 000 lekë/m2 = 5 880 000 lekë

Duke qenë se vlera në shitje sipas referencës është më e vogël se ajo në kontratë, si vlerë në shitje për ndërtesën do të merret vlera që është shënuar në kontratë, pra vlera 6 929 000 lekë.

Tatimi që duhet të paguajë shitësi AA është:(vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15 %

(6 929 000 – 3 500 000) x 15 % = 514 350 lekë

  1. Për rastet e kalimit të së drejtës së pronësisë nëpërmjet dhurimit, ose heqjes dorë nga e drejta e pronësisë në dobi të një të treti apo të bashkëpronarëve të tjerë, transaksioni konsiderohet i tatueshëm dhe për efekt të llogaritjes së detyrimit tatimor do të veprohet si në rastin e kalimit të së drejtës së pronësisë, tokë dhe ndërtesë, nëpërmjet aktit të shitjes.

Raporti i vlerësimit për pasurinë e dhuruar apo hequr dorë prej saj nuk është detyrues për t’u paraqitur në dokumentacionin për kalimin e të drejtës së pronësisë së paluajtshme nëpërmjet dhurimit, apo heqjes dorë. Vlera e pasurive e pasqyruar në këto raporte, si dhe në kontratat e dhurimit apo shkëmbimit, nuk është referuese për llogaritjen e fitimit kapital të realizuar.

Shembull nr. 11:

Individi AA, banues në Devoll, rrethi Korçë, i dhuron individit BB një apartament me sipërfaqe 60 m2 , me akt dhurimi të datës 15.1.2015.

Individi AA e ka përfituar këtë apartament nga privatizimi në vitin 1992, me ligjin nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e banesave shtetërore”, i ndryshuar, dhe e ka regjistruar në pronësi të tij pranë ZVRPP-së në vitin 1999.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë dhuruesi AA: Kontrollojmë vlerën e pasurisë së paluajtshme në shitje me çmimet e referencës.Vlera në shitje e ndërtesës sipas çmimeve të tregut të lirë (viti 2014) është: 60 m2 x 35 000 lekë/ m2 x 70 % = 1 470 000 lekë

Vlera në blerje për apartamentin e përfituar nga privatizimi me ligjin nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e banesave shtetërore”, i ndryshuar, dhe që shitet (dhurohet) për herë të parë, është e barabartë me vlerën sipas kostos së shfrytëzimit për 1 m2  të vitit në të cilin është regjistruar pasuria në ZVRPP (kosto evitit 1999).

Duke qenë se për qytetin e Devollit nuk ka të përcaktuar në  tabelë kosto e shfrytëzimit, atëherë marrim koston e qytetit më të afërt, që është qyteti i Korçës.

Kostoja e shfrytëzimit për qytetin e Korçës në vitin 1999 është 25 145 lekë/m2.

Atëherë, vlera në blerje e pasurisë së paluajtshme është: 60 m2 x 25 145 = 1 508 700 lekë

Tatimi që duhet të paguajë dhuruesi AA është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (1 470 000 – 1 508 700) x 15 % = 0 lekë

Shembull nr. 12:

Individët AA, BB dhe CC, me banim në qytetin e Kavajës, kanë në pronësi të tyre me nga 1/3 pjesë takuese secilit, një magazinë me mallra industriale me sipërfaqe 200 m2 , të blerë nga AKP-ja (nga privatizimi) në vitin 1995, me shumën gjithsej 1 000 000 lekë.

Në datën 20.3.2018, individi AA kërkon përpara noterit që të heqë dorë nga pronësia e tij në këtë magazinë dhe për këtë qëllim do të lëshojë dhe deklaratën noteriale.

Llogaritja e detyrimit tatimor që duhet të paguajë dhuruesi AA:

Vlera në shitje e magazinës sipas çmimeve të tregut të lirë (viti 2018) është: 1/3 (pjesa takuese) x 200 m2 x 51000 x 50% lekë/ m2 = 1.700.000 lekë

Vlera në blerje e pjesës takuese të pasurisë që ka hequr dorë individi AA është: 1/3 (pjesë takuese) x 1 000 000 lekë = 333 333 lekë

Tatimi që duhet të paguajë individi AA, që ka hequr dorë nga pjesa e tij në pasurinë e

paluajtshme, është: (vlera në shitje – vlerën në blerje) x 15% (1.700.000 – 333 333) x 15 % = 205.000 lekë

Kur një subjekt juridik dhuron pasuri në favor të një individi, ky transaksion nuk është objekt i dispozitave të këtij udhëzimi, por është subjekt i pagesës së “taksës” vendore mbi kalimin e së drejtës së pronësisë për pasuritë e paluajtshme (ligji nr. 9632, datë 30.10.2006 “Për sistemin e taksave vendore”, i ndryshuar.

Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *